Dünya’da ve Türkiye’de İlk Kredi Kartı Tarihçesi

Kredi kartı tarihçesini incelerken dünyanın ilk kredi kartıyla başlayacağız. Daha sonra ise Türkiye’nin ilk kredi kartından bahsedeceğiz. Artık vazgeçilmez olan kredi kartlarının gelişimini bu yazımızda bulabilirsiniz.

Bankacılık tarihçesinde önemli bir yere sahip olan kredi kartları günümüz ekonomik ve ticari hayatında son derece önemli bir yere sahiptir. Kredi kartları tıpkı diğer bankacılık ve borsacılık faaliyetleri gibi çok eski tarihlere dayanmaktadır. Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan kredi kartlarının aslında ilk etapta sıradan ve işlevsiz kartlar olduğunu biliyor muydunuz? Kredili mal satışı amacıyla içlerinde elektronik çipler olmayan kartlar çok seçkin tüccarların, seçkin müşterilerine verdiği bir ayrıcalıktı. Ancak bugün üniversite öğrencileri bile kredi kartı alabiliyor.

Dünyanın İlk Kredi Kartı

Dünyanın ilk kredi kartı ABD’de bir ihtiyaçtan doğmuştur. Binek ve ticari araç sayısının artışı, beraberinde yakıt tüketimi harcamalarını da artırmıştır. Taşımacılık şirketleri artan yakıt giderlerini daha kolay karşılamak, petrol istasyonları ile daha kolay ticaret yapabilmek adına kredi kartı ihtiyacının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu ihtiyaca bağlı olarak 1921 yılında günümüzdeki hala aktif olan Western Union, müşterilerine kredi kartı dağıtmaya başlamıştır. Bu kartlar ile akaryakıt istasyonlarında yakıt almak ve alışveriş yapmak kolaylaşmıştır.

Plastik kart içerisindeki çip ile günümüz teknolojisine en yakın kredi kartı uygulaması ise yine ABD’de  1950’li yıllara dayanmaktadır. Bu kart Diners Club karttır. Saygın bir iş adamı restoranda yemek yemiş, ardından üzerinde nakit parası olmadığını geç fark etmiştir. Bunun üzerine aklına imza atarak ödeme yapma fikrine dayanan kredi kartı gelmiş, daha sonra bu düşüncesini hayata geçirmiştir.

 

Türkiye’nin İlk Kredi Kartı

Ülkemize kredi kartları ile alışveriş yapma imkanı biraz geç gelmiştir. Tarihi 1968 yılına dayanmaktadır. Koç Holding’in iştiraklerinden Setur A.Ş. Türkiye’deki ilk kredi kartı basma yetkisini alan şirket olmuştur. Türkiye’nin ilk kredi kartı Diners Club olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonrasında ise Türk Ekspres Havalık ve Turizm LTD. ŞTİ. “American Express” kartıyla tüketicilerin kullanımına sunulmuştur. Sonrasında tarihler 1975 yılını gösterdiğinde MarterCard, Access ve EuroCard isimli kredi kartları piyasada kendine yer bulmuştur. 1980’li yıllarda birden fazla şubesi olan bankalar günümüz kart sistemine geçmeye başlamış ve Visa kartlar tüketicilere ulaştırılmaya başlamıştır.

Hepimizin hatırlayacağı üzere Türkiye’de kredi kartıyla alışveriş sonrasında EFTPOS cihazlarından çıkan fişler (slip) kredi kartı sahibi tarafından imzalanıyor ve daha sonra bankalar kendi aralarında bu slipleri transfer ederek para alışverişi sağlanıyordu. 1990 yılında Bankalararası Kart Merkezi yani BKM’nin kurulmasından sonra özel ve kamu bankaları kredi kartı uygulamalarında daha yüksek standartlara geçti. Bugün halen kullanımda olan Yapı ve Kredi Bankası’na ait Wordcard ülkemizdeki ilk kredi kartıdır.

Başlıca Kredi Kartı kuruluşları

Dünyada çok sayıda banka ve kredi kartı çeşidi olsa da kredi kartı basma lisans ve yetkisine sahip inisiyatif sahibi az sayıda şirket vardır. Bunlardan iki tanesi ülkemizde oldukça tanıdıktır.

  • VISA
  • MASTERCARD
  • AMEX (American Express)
  • JCB
  • DINERS CLUB